THHP E-BÜLTEN TEMMUZ 2026
TEMİZ HAVA HAKKI PLATFORMU’NDAN
Blog Yazısı: Bonn’da Ertenen Kararların Bedeli
8-18 Haziran 2026 tarihlerinde Bonn’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı (SB64), bu yıl Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesindeki en önemli müzakere durağıydı. Ancak konferans, emisyon azaltımı, uyum ve iklim finansmanı gibi hayati başlıklarda somut ilerleme sağlayamadı. Adil geçiş mekanizmasına ilişkin çalışmalarda ise önemli ama sınırlı ilerleme oldu.
Bonn İklim Konferansı’ndan gelişmeler ve izlenimlerimizi aktardığımız blog yazımız için tıklayınız.
74 Kuruluştan Küresel Çağrı: Eylem Gündeminde Sağlığı Merkeze Alın
Temiz Hava Hakkı Platformu’nun (THHP) öncülüğünde dünyanın farklı bölgelerinden sağlık, çevre ve iklim alanlarında çalışan 74 kuruluş, COP31 Başkanlığı’na yönelik ortak bir çağrı yayımladı.
Çağrı, sağlığın COP31 Eylem Gündemi’nde ayrı bir öncelik olarak yer almasının yanı sıra, enerji, ulaşım, sanayi, su, tarım, atık ve uyum politikaları dahil olmak üzere tüm iklim politikalarının merkezine yerleştirilmesini talep ediyor. Ayrıca çağrıda fosil yakıtların “sağlığa zararlı ürünler” olarak tanınması da talep ediliyor.
Türkiye’de faaliyet gösteren Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) öncülüğünde yapılan çağrının imzacıları arasında; Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Lancet Sağlık ve İklim Değişikliği Geri Sayımı, Our Common Air, Columbia Üniversitesi İklim ve Sağlık Eğitimi Küresel Konsorsiyumu, NCD Alliance, Avrupa Solunum Derneği (ERS), Avrupa Halk Sağlığı Birliği (EUPHA), 350.org, Uluslararası Çevre Hukuku Merkezi (CIEL), Küresel İklim ve Sağlık İttifakı (GCHA) ve Türk Tabipleri Birliği (TTB) yer alıyor.
Çağrı metninin tamamına ulaşmak için tıklayınız.
TÜRKİYE’DEN
Çanakkale’ye Yeni Bir Kömürlü Termik Santral Projesi
Cenal Termik Santrali’nin genişletilmesi için yeni bir projenin çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatıldı.
Çanakkale’nin Biga ilçesindeki santralin ÇED dosyasında “kapasite artışı” olarak sunulan projesi, kömür tüketimini neredeyse iki katına çıkaracak ayrı bir kazan ve yeni bir baca ile fiilen 1050 MW gücünde yeni bir santral anlamına geliyor. Bu da Çanakkale’de halihazırda var olan beş kömürlü termik santralin toplam gücünü %30 arttıracak.
Aralarında Temiz Hava Hakkı Derneği’nin de bulunduğu 15 sivil toplum örgütü bir basın bülteni yayınladı. Bültende “Bilimsel veriler, iklim krizini başlıca nedeninin fosil yakıtlar yani kömür, gaz ve petrol olduğunu gösteriyor. Buna rağmen yeni ithal kömürlü termik santral yatırımlarının planlanması,Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle, ithal kaynaklara bağımlılığın ve dış borcun azaltılması stratejisiyle çelişiyor.” dendi.
Çanakkale’de bulunan beş kömürlü termik santralin oluşturduğu hava kirliliği sonucu 2005-2020 yılları arasında en az 3167 erken ölüme neden olduğu, sağlık etkilerinin ekonomik maliyetinin ise yaklaşık 7 milyar dolar olduğu hesaplanıyor. Bugünkü maliyet ise bunun katbekat fazlası.
Basın bülteninin tamamı için tıklayınız.
DÜNYADAN
Londra’da Temiz Hava Hayat Kurtarıyor
Imperial College London’ın Çevresel Araştırma Grubu tarafından yapılan bağımsız yeni bir analize göre, Londra’da hava kirliliğine bağlı ölümler 2019 ile 2024 yılları arasında yaklaşık %40 oranında azaldı.
Araştırmacılar, hava kirliliğine bağlı erken ölümlerin 2019’da yaklaşık 6.400-8.000 iken 2024’te 3.800-5.100’e gerilediğini hesapladı. Aynı dönemde şehir genelinde azot dioksit (NO2) seviyelerinin %41, PM2.5 (ince partikül madde) kirliliğinin ise %28 oranında düştüğü tespit edildi.
Bu iyileşmenin arkasında, 2019’dan itibaren kentte aşamalı olarak uygulanan ve 2023’te tüm Londra’yı kapsayan Ultra Düşük Emisyon Bölgesi (ULEZ) uygulaması var. ULEZ kapsamında emisyon standartlarına uymayan binek otomobiller – genellikle 2015 öncesine ait dizel motorlu veya 2004 öncesine ait benzinli motorlu araçlar – için 12,50 pounddan başlayan günlük bir ücret ödeme zorunluluğu getirildi. Bugün şehirde seyreden araçların yaklaşık %97’sinin artık standartlara uygun olduğu belirtiliyor.
Haberin tamamı için tıklayınız.
