7 Nisan Dünya Sağlık Günü kapsamında Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ve Küresel İklim ve Sağlık İttifakı olarak ortaklaşa düzenlediğimiz uluslararası webinar, temiz hava, iklim değişikliği ve halk sağlığı arasındaki yaşamsal bağlantıları gündeme taşıdık. Webinarda öne çıkan ortak mesaj netti: Hava kirliliği ve iklim krizi ayrı değil, tek bir halk sağlığı krizidir ve insan hakları ihlalidir.
7 Nisan Dünya Sağlık Günü’nde sağlık ve insan hakları uzmanlarından net mesaj: “” Birleşmiş Milletler Özel Raportörü Astrid Puentes Riaño, Prof. Dr. Jemilah Mahmood, Prof. Dr. Alpay Azap, Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan, Prof. Dr. Gamze Varol ve Feray Salman’ın katıldığı etkinlikte, uzmanlar hava kirliliği ve iklim krizinin ayrı değil, tek bir halk sağlığı krizi olduğunu vurguladı ve fosil yakıtların bu krizin temel nedeni olduğuna dikkat çekti. Uzmanlar COP31 öncesinde sağlık boyutunun iklim politikalarının merkezine alınması çağrısında bulundu.
Webinarın basın bültenine buradan ulaşabilirsiniz.
Webinar Duyurusu:
7 Nisan 2026 Dünya Sağlık Günü’nde düzenlenecek bu uluslararası webinar, hava kirliliğini bir çevre sorunu olmanın ötesinde bir insan hakları meselesi olarak ele alıyor. Etkinlik, Birleşmiş Milletler Temiz, Sağlıklı ve Sürdürülebilir Bir Çevre İnsan Hakkına İlişkin Birleşmiş Milletler Özel Raportörü’nün Mart 2026 tarihli raporunun Temiz Hava Hakkı Platformu tarafından Türkçe olarak yayımlanması fırsatıyla gerçekleştirilmektedir.
Hava kirliliği, dünya genelinde her yıl 8 milyonun üzerinde erken ölüme yol açan en önemli çevresel sağlık risklerinden biridir. Özel Raportörün raporu, bu krize yönelik bilimsel kanıtları ortaya koyarken, devletlerin insan hakları hukuku kapsamındaki yükümlülüklerini ve alınması gereken önlemleri kapsamlı bir çerçevede sunmaktadır.
Türkiye’de ve Küresel Güney genelinde hava kalitesi; fosil yakıt kullanımı, kömürlü termik santraller, ulaşım kaynaklı emisyonlar ve sanayi faaliyetlerinden önemli ölçüde etkilenmeye devam etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapmaya hazırlandığı bu süreçte, temiz hava, iklim politikaları, halk sağlığı ve insan hakları arasındaki bağların güçlendirilmesi; daha iddialı ve sağlığı merkeze alan uluslararası iklim eyleminin ilerletilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Bu webinar, söz konusu hedefler doğrultusunda politika diyaloğuna katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Webinarın Amacı
Bu etkinlik ile:
- BM Özel Raportörü’nün 2026 raporunun temel bulgularının paylaşılması,
- Hava kalitesi sorunlarının insan hakları perspektifiyle tartışılması,
- Hava kirliliği, fosil yakıt bağımlılığı, iklim politikaları ve halk sağlığı arasındaki ilişkilerin ele alınması,
- COP31 öncesinde uluslararası politika tartışmalarına katkı sağlanması
amaçlanmaktadır.
Neden Önemli?
Webinar, Dünya Sağlık Günü 2026’nın “Sağlık için birlikte. Bilimin yanında durun.” temasıyla uyumlu olarak, bilimsel kanıtların politika yapım süreçlerine yansıtılmasının önemine dikkat çekmektedir.
Aynı zamanda, Türkiye’nin COP31 hazırlıkları kapsamında geliştirmekte olduğu Eylem Gündemine (Action Agenda) halk sağlığı ve fosil yakıtlardan çıkış gibi kritik başlıkların dahil edilmesi için önemli bir diyalog alanı sunmaktadır.
Konuşmacılar
Astrid Puentes Riaño, Temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevre insan hakkına ilişkin BM Özel Raportörü
Dr. Jemilah Mahmood, Sunway Gezegen Sağlığı Merkezi İcra Direktörü
Prof. Dr. Alpay Azap, Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi Başkanı
Sean Maguire, Clean Air Fund İcra Direktörü (video katılım)
Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan, Çevre İçin Hekimler Derneği THHP Temsilcisi
Shweta Narayan, Global Climate and Health Alliance Kampanya Lideri
Feray Salman, İnsan Hakları Ortak Platformu Genel Koordinatörü
Prof. Dr. Gamze Varol, Türk Tabipleri Birliği THHP Temsilcisi
Moderatörler
Shweta Narayan, Global Climate and Health Alliance
Doç. Dr. Melike Yavuz, Temiz Hava Hakkı Platformu
Deniz Gümüşel, Temiz Hava Hakkı Platformu
Düzenleyen Kuruluşlar
Temiz Hava Hakkı Platformu
Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) sağlık, doğa koruma ve iklim alanlarında çalışan 15 sivil toplum kuruluşu ve meslek örgütünün bir araya gelmesiyle 2015 Haziran ayında çalışmalarına başlamıştır. Platformun amacı, başta enerji ve sanayi kaynaklı çevresel kirleticilere bağlı olarak ortaya çıkan hava kirliliğinin azaltılması ile halk sağlığının korunması ve temiz hava hakkının savunulmasıdır.
Ziyaret edin: https://temizhavahakki.org
Global Climate and Health Alliance
2011 yılında kurulan Global Climate and Health Alliance iklim krizi konusunda sağlık camiasını bir araya getirip harekete geçirerek iklim eylemlerini hızlandırmayı, böylece herkesin sağlığını korumayı ve iyileştirmeyi amaçlamaktadır. İttifak, her kıtayı kapsayan 200’den fazla kuruluştan oluşan küresel bir ağdır. GCHA’nın üye ve ortak kuruluşları, dünya çapında 46 milyondan fazla sağlık çalışanını temsil etmektedir.
Ziyaret edin: https://climateandhealthalliance.org/
Our Common Air
Our Common Air (OCA), temiz hava için kurulmuş küresel bir komisyondur. Komisyon, hava kirliliğiyle ilgili en büyük küresel sorunlara ve bu sorunun insan kaynaklı nedenlerini ele almaya yönelik eylemlere öncelik vermektedir. Bu bağlamda kuruluş, soluduğumuz hava ile sağlığımız, refahımız, iklimimiz ve çevremiz arasındaki doğal karşılıklı bağımlılığı kabul etmektedir. OCA’ya göre temiz hava bir insan hakkı, toplumsal bir varlık ve adil, sürdürülebilir kalkınmaya giden bir yoldur.
Ziyaret edin: https://ourcommonair.org/
Sunway Centre for Planetary Heath
Sunway Centre for Planetary Heath, Malezya’da bulunan Sunway Üniversitesi’nin mevcut fakülteleri ve ağları, bölgesel ve uluslararası ortaklarıyla işbirliği yaparak gezegen sağlığı alanındaki zorluklara ışık tutmakta ve kanıta dayalı araştırmaların üretilmesi, uygulanması ve yaygınlaştırılması da dahil olmak üzere, insanlığın şu anda gerçekleştirmek zorunda olduğu gerekli dönüşümü destekleyecek çözümler bulmaya çalışmaktadır.
Ziyaret edin: https://sunwayuniversity.edu.my/research/planetaryhealth
Our Kids’ Climate
Our Kids’ Climate, bugünün ve yarının tüm çocuklarının yenilenebilir enerjiye dayanan ve nesiller arası dayanışma ile inşa edilen sağlıklı bir gezegeni ve adil bir dünyayı miras alması gerektiğine inanmaktadır. Ulusal ve taban örgütlerini birbirine bağlayan ve 50’den fazla ülkeden organizatörleri, ebeveynlerin öncülüğünde, aile dostu, nesiller arası örgütlenme ve katılım stratejileri geliştirmeleri için destekleyen bir koordinatör kuruluştur. Our Kids’ Climate, dünya çapında büyüyen nesiller arası iklim hareketinin gücünü ve kapasitesini artırmak için çalışmaktadır.
Ziyaret edin: https://ourkidsclimate.org/
Kimler Katılmalı?
Webinar;
- kamu kurumları temsilcileri
- akademisyenler ve sağlık uzmanları
- sivil toplum kuruluşları
- gazeteciler
- uluslararası kuruluş temsilciler
başta olmak üzere ulusal ve uluslararası geniş bir katılımcı kitlesine açıktır.
Etkinlik Bilgileri
📅 Tarih: 7 Nisan 2026 (Dünya Sağlık Günü)
🕘 Saat: 09.00 – 10.45 (GMT+3) 📍 Format: Çevrimiçi (Zoom)
🌐 Dil: İngilizce-Türkçe (Eşzamanlı çeviri yapılacaktır.)
Kayıt
Webinara katılmak için lütfen bu formu doldurunuz.
Webinar linki kayıt yaptıran katılımcılara e-posta ile etkinlikten bir gün önce gönderilecektir.
Program
Programı buradan PDF olarak indirebilirsiniz.
