İKLİM KANUNU TEKLİFİ MECLİS GENEL KURULU GÖRÜŞMELERİNDEN GERİ ÇEKİLDİ
Nisan ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Genel Kurul’da görüşülmeye başlanan İklim Kanunu Teklifi 15 Nisan 2025 tarihinde Genel Kurul gündeminden geri çekilerek ertelendi.
Yaklaşık üç yıldır üzerinde çalışıldığı bilinen İklim Kanunu Teklifi, Şubat ayında Meclis Çevre Komisyonu’nda görüşülmüş ve 26 Şubat 2025 günü kabul edilerek, Meclis Genel Kurulu’na gönderilmişti. Nisan ayında Genel Kurul’da yapılan görüşmelerde ilk dört maddesi değişikliğe uğramadan kabul edilen yasanın görüşmelerinin hükümet tarafından 15 Nisan tarihinde yapılan açıklama ile ertelendiği duyuruldu.
Kanun teklifi farklı toplumsal tepkiler alıyor. Ekoloji örgütleri teklife bütünlüklü bir iklim mücadelesi için yetersiz olduğu ve iklim acil durumuna uygun azaltım politikaları ve mekanizmaları oluşturmadığı için eleştiri getirirken, iklim alanında çalışan sivil toplum örgütleri ise teklifle oluşturulması planlanan emisyon ticaret sisteminin eksikliklerini vurguluyor. Geniş bir toplumsal yankı yapan bir başka grup ise teklife bireysel özgürlükleri kısıtlayacağı ve aslında iklim krizinin olmadığı iddiaları ile karşı çıkıyor.
Hükümetin, kanun teklifinin geniş toplum kesimlerini de dahil eden bir süreçte yeniden ele alınacağı açıklamasına rağmen, teklifin sadece Meclis Genel Kurulunda görüşülmesinin ertelendiği, kısmen de olsa yeniden gözden geçirilmesine fırsat tanıyacak Çevre Komisyonu’na geri havale edilmediği öğrenildi.
TÜRKİYE’NİN SERA GAZI EMİSYON İSTATİSTİKLERİ YAYINLANDI
Türkiye’nin 1990-2023 yılları arasındaki sera gazı emisyonu istatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlandı. TÜİK’e göre ülkenin toplam sera gazı emisyonu 2023 yılında 598,9 milyon ton CO2 eşdeğeri oldu.
Emisyonlarda 2023 yılında bir önceki yıla göre %6,9’luk bir artış gözlendi. Kişi başı emisyonlar ise 1990’da 4,1 ton CO2 eşdeğeri iken, 2023 yılında 7 ton CO2 eşdeğerine ulaştı. Bu değer, 2023 için Avrupa Birliği’nin açıkladığı küresel kişi başı sera gazı emisyon ortalaması olan 6,59 ton CO2 eşdeğerden daha yüksek.
En çok sera gazı emisyonuna yol açan sektör 2023’te de enerji sektörü oldu. Enerji kaynaklı emisyonlar 1990 yılına göre %208,8 artış göstererek 442,2 milyon ton CO2 eşdeğerine ulaştı ve toplam emisyonların %73,8’ini oluşturdu. Enerjiden kaynaklı emisyonlarda bir yıl öncesine göre ise %10,3’lük bir artış yaşandı.
Enerji sektörünü, toplam sera gazı emisyonları içinde %12,0 ile tarım, %11,8 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı ve %2,3 ile atık sektörü takip etti.
TÜİK Sera Gazı Emisyon İstatistikleri 1990-2023’e ulaşmak için tıklayınız.
DÜNYA GENELİNDE KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRAL PROJELERİ AZALIYOR
Global Energy Monitor’ün “Yükseliş ve Çöküş’’ raporuna göre, 2024 yılında dünyada toplam 44 gigawatt (GW) kapasiteli kömür yakıtlı yeni termik santral devreye alındı. Bu, son 20 yılın en düşük seviyesi ve kömürün düşüşte olduğunu gösteren güçlü bir işaret.
Rapora göre, 2024 yılında eklenen 44 GW’lık yeni kömür kurulu gücüne karşılık, 25,2 GW kurulu güçte termik santral kapandığı için küresel kömür filosu 2024 yılında yalnızca %1’den az artış gösterdi ve toplam net artış 18,8 GW oldu. Avrupa Birliği’nde emekliye ayrılan kömür kapasitesinin dört katına çıkması bu düşüşü önemli ölçüde etkiledi.
Rapora göre, Türkiye 2010 yılından bu yana 92 GW’ın üzerinde toplam kapasiteye sahip onlarca kömür yakıtlı termik santral projesini iptal etti; bu şu anda işletmede olan santral kapasitesinin neredeyse beş katı.
Şu an ise Türkiye’deki tek yeni santral projesi, Kahramanmaraş’taki Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne eklenmek istenen iki ünite (688 megavat). Projenin çevre ve halk sağlığına ilişkin etkilerinden ötürü dile getirilen yoğun itirazlara rağmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Aralık 2024’te ek üniteler için “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu Kararı” verdi.
Temiz Hava Hakkı Platformu’nun yaptığı çalışmaya göre, eğer Afşin-Elbistan A Termik Santrali genişletme projesi hayata geçirilirse işletme ömrü boyunca 2,6 milyar dolarlık bir sağlık maliyetine ve en az 2.268 erken ölüme yol açacak.
Yükseliş ve Çöküş Raporunun tamamına ulaşmak için tıklayınız.
